Arabisch via MailGratis aanmelden

Les 40 · Gevorderd

Met de busبِالْحَافِلَةِ

Lange zinnen, meer nuance, tashkīl alleen waar het nodig is.

Oefen deze les

Tik op een regel voor de vertaling.

١ — Beschrijvingمن يَرْكَبُ ومن لا يَرْكَبُ

النقل العام في أي مدينة ليس خدمة واحدة، وإنما هو خدمتان تَعِيشَانِ في المركبة نفسها ولا تَلْتَقِيَانِ إلا فيها.Openbaar vervoer is in geen enkele stad één dienst; het zijn twee diensten die in hetzelfde voertuig leven en elkaar alleen daar tegenkomen.

الأولى لمن يَخْتَارُ: عنده سيارة أو دراجة، ويَرْكَبُ لأنه أسرع أو أرخص أو أهدأ في ذلك اليوم.De eerste is voor wie kiest: hij heeft een auto of een fiets, en stapt in omdat het die dag sneller, goedkoper of rustiger is.

والثانية لمن لا يَخْتَارُ: لا يَمْلِكُ سيارة، أو لا يَسْتَطِيعُ أن يَقُودَ، أو لا يَمْلِكُ ثمن التاكسي إن تَأَخَّرَتِ الحافلة.De tweede is voor wie niet kiest: geen auto, of niet kunnen rijden, of geen geld voor een taxi als de bus uitvalt.

وهذا الفرق هو مفتاح كل نقاش في السياسة حول هذا الموضوع، لأن كل قرار يُحَسِّنُ لفريق ويُسِيءُ لآخر.Dat verschil is de sleutel tot elke politieke discussie hierover, want elk besluit verbetert het voor de ene groep en verslechtert het voor de andere.

فزيادة السرعة بحذف محطات تُرْضِي من يَخْتَارُ، وتُتْعِبُ المرأة التي تَجُرُّ عربة وتَعْبُرُ مئتي متر زائدة.Sneller rijden door haltes te schrappen bevalt wie kiest, en vermoeit de vrouw met een kinderwagen die tweehonderd meter extra moet afleggen.

وخفض السعر يُرْضِي من لا يَخْتَارُ، ولا يَجْذِبُ من يَخْتَارُ، لأن هذا الأخير لا يَتْرُكُ سيارته من أجل يورو.De prijs verlagen bevalt wie niet kiest, en trekt wie wel kiest niet aan, want die laat zijn auto niet staan voor één euro.

والذي يَجْذِبُ صاحب السيارة شيء واحد في الغالب: أن يَكُونَ الوصول أسرع أو أن يَكُونَ الوقوف مستحيلًا أو غاليًا.Wat een automobilist wel overhaalt is meestal één ding: dat de reis sneller gaat, of dat parkeren onmogelijk of duur is.

ولهذا تَفْشَلُ سياسات كثيرة: تُحَسِّنُ الحافلة ولا تَمَسُّ السيارة، فتَبْقَى الأرقام كما هي.Daarom mislukt veel beleid: men verbetert de bus en raakt de auto niet aan, en dan blijven de cijfers hetzelfde.

والمدن التي نَجَحَتْ فَعَلَتِ الاثنين معًا، وكان الجزء الثاني هو الأصعب سياسيًّا دائمًا.De steden die het wel lukte deden allebei, en het tweede deel was politiek altijd het moeilijkste.

ومع ذلك فإن أكبر أثر للنقل العام لا يُقَاسُ بمن يَرْكَبُهُ، بل بمن يَسْتَطِيعُ أن يَعِيشَ حياة كاملة بلا سيارة.En toch wordt de grootste werking van openbaar vervoer niet gemeten aan wie ermee reist, maar aan wie zonder auto een volledig leven kan leiden.

وهذه فئة تَشْمَلُ الشباب قبل الثامنة عشرة، وكبار السن بعد أن يُسَلِّمُوا الرخصة، وهما طرفا العمر.Dat is een groep die jongeren onder de achttien omvat en ouderen na het inleveren van hun rijbewijs — de twee uiteinden van een mensenleven.

ومن هنا يُقَالُ إن جودة الحافلة تُقَاسُ بمن يَرْكَبُهَا في العاشرة صباحًا لا في الثامنة.Daarom zegt men dat de kwaliteit van een bus wordt afgemeten aan wie er om tien uur 's ochtends in zit en niet aan wie er om acht uur in zit.

٢ — Dialoogفي جلسة استماع بلدية

مواطن: أنتم تُرِيدُونَ حذف ثلاث محطات من خط أربعة، وفي واحدة منها دار للمسنين.Een inwoner: U wilt drie haltes van lijn vier schrappen, en bij een ervan staat een verzorgingshuis.

المخططة: صحيح، والهدف تقصير الرحلة ست دقائق، وهذا يَسْمَحُ بزيادة التردد من اثنتي عشرة دقيقة إلى عشر بلا حافلة إضافية.De planner: Dat klopt, en het doel is de rit zes minuten korter maken, waardoor de frequentie van twaalf naar tien minuten kan zonder een extra bus.

مواطن: وست دقائق لمن؟ لمن يَرْكَبُ من أول الخط. أما سكان الدار فيَخْسَرُونَ محطتهم كلها.De inwoner: En zes minuten voor wie? Voor wie aan het begin van de lijn instapt. De bewoners van dat huis raken hun hele halte kwijt.

المخططة: أنا لا أُنْكِرُ ذلك، وهذا هو التبادل بالضبط. والسؤال المطروح: هل نَخْدِمُ ألفًا وستمئة راكب يوميًّا أم أربعين؟De planner: Dat ontken ik niet, en dat is precies de ruil. De vraag die voorligt is: bedienen we zestienhonderd reizigers per dag of veertig?

مواطن: الأربعون هؤلاء لا بديل عندهم، وألف وستمئة عندهم دراجات.De inwoner: Die veertig hebben geen alternatief, en die zestienhonderd hebben fietsen.

المخططة: هذه حجة قوية، وأَقْبَلُهَا، وقد سَمِعْتُهَا من ثلاثة قبلك اليوم.De planner: Dat is een sterk argument, en ik accepteer het; ik heb het vandaag al van drie mensen vóór u gehoord.

مواطن: وماذا ستَفْعَلُونَ بها؟De inwoner: En wat gaat u ermee doen?

المخططة: الخيارات ثلاثة: أن نَتْرُكَ المحطة ونَخْسَرَ التردد، أو نَحْذِفَهَا ونُضِيفَ خدمة صغيرة عند الطلب للدار، أو نَنْقُلَ المحطة مئة وخمسين مترًا إلى تقاطع أسرع.De planner: Er zijn drie opties: de halte laten staan en de frequentie opgeven, hem schrappen en een kleine vraagafhankelijke dienst voor het huis toevoegen, of de halte honderdvijftig meter verplaatsen naar een sneller kruispunt.

مواطن: والثالث كم يُكَلِّفُ؟De inwoner: En wat kost de derde?

المخططة: تعديل الرصيف وإشارة، نحو أربعين ألفًا، مرة واحدة. والثاني يُكَلِّفُ سنويًّا وإلى الأبد.De planner: Een aangepaste stoep en een verkeerslicht, ongeveer veertigduizend, eenmalig. De tweede kost jaarlijks en tot in het oneindige.

مواطن: إذًا الثالث أرخص على المدى الطويل.De inwoner: Dan is de derde op lange termijn goedkoper.

المخططة: نعم، وهو ما سأُوصِي به، ولكني أَحْتَاجُ إلى أن يُقَالَ هذا في الجلسة حتى يُكْتَبَ في المحضر. ولهذا هذه الجلسات ليست شكلية كما يَظُنُّ الناس.De planner: Ja, en dat is wat ik ga adviseren — maar ik heb nodig dat dit in deze zitting gezegd wordt zodat het in de notulen komt. Daarom zijn deze zittingen niet voor de vorm, zoals mensen denken.

٣ — Verhaalالسائق الذي عَرَفَ الجميع

في المدينة التي كَبِرْتُ فيها كان سائق يُسَمَّى في الحي «أبو الخط»، وقد قَادَ الخط نفسه واحدًا وثلاثين سنة.In de stad waar ik opgroeide reed een chauffeur die in de wijk "de man van de lijn" werd genoemd; hij reed eenendertig jaar dezelfde lijn.

كان يَعْرِفُ أسماء أكثر من ثلاثمئة راكب، ويَعْرِفُ من يَنْزِلُ عند المدرسة ومن يَنْزِلُ عند المصنع.Hij kende de namen van meer dan driehonderd reizigers, en wist wie bij de school uitstapte en wie bij de fabriek.

وإذا تَأَخَّرَ تلميذ عشرين ثانية وهو يَرَاهُ يَجْرِي في المرآة انْتَظَرَهُ، وهذا مخالف للجدول ومعروف عنه.Als een scholier twintig seconden te laat was en hij hem in de spiegel zag rennen, wachtte hij — tegen de dienstregeling in, en dat wist iedereen van hem.

ومرة في الشتاء وَجَدَ امرأة تَنْتَظِرُ عند محطة ليست محطتها في التاسعة مساءً، فسَأَلَهَا، فقالت إن حافلتها لا تَأْتِي إلا بعد أربعين دقيقة.Eens in de winter vond hij om negen uur 's avonds een vrouw wachten bij een halte die niet de hare was; hij vroeg het haar, en ze zei dat haar bus pas over veertig minuten kwam.

لم يَكُنْ يَسْتَطِيعُ أن يُخَالِفَ الخط، فاتَّصَلَ بزميل له في خط آخر وطَلَبَ منه أن يَمُرَّ.Hij mocht niet van zijn route afwijken, dus belde hij een collega op een andere lijn en vroeg hem langs te rijden.

حين تَقَاعَدَ جَاءَ إلى الحفلة نحو مئتي شخص، وكانت الشركة قد أَعَدَّتْ قاعة تَكْفِي خمسين.Toen hij met pensioen ging kwamen er zo'n tweehonderd mensen naar het afscheid, en het bedrijf had een zaal voor vijftig geregeld.

وقَفَ ولم يَقُلْ شيئًا عن سنواته، وإنما قَرَأَ أسماء أربعة من الركاب ماتُوا في السنوات الأخيرة وكان يَنْتَظِرُهُمْ كل صباح.Hij stond op en zei niets over zijn jaren; hij las de namen voor van vier reizigers die de laatste jaren waren overleden en op wie hij elke ochtend had gewacht.

قال إن أصعب شيء في هذه المهنة ليس التعب، وإنما أن تَفْقِدَ إنسانًا وأنت لا تَعْرِفُ عنه إلا محطته.Hij zei dat het zwaarste aan dit vak niet de vermoeidheid is, maar iemand verliezen van wie je niets weet behalve zijn halte.

وقال إنه ظَلَّ ثلاثة أسابيع يَنْظُرُ إلى المحطة الفارغة في الوقت نفسه قبل أن يَفْهَمَ.En hij zei dat hij drie weken lang op hetzelfde tijdstip naar de lege halte was blijven kijken voordat hij het begreep.

بعد تقاعده تَغَيَّرَ الخط، وصار الجدول أدق، وقَلَّتِ الشكاوى عن التأخير.Na zijn pensioen veranderde de lijn: de dienstregeling werd nauwkeuriger en de klachten over vertraging namen af.

وسَأَلْتُ أمي مرة إن كان الخط أحسن الآن، فقالت إنه أدق بلا شك.Ik vroeg mijn moeder ooit of de lijn nu beter is, en ze zei dat hij zonder twijfel nauwkeuriger is.

ثم سَكَتَتْ وقالت إن أحدًا لم يَعُدْ يَنْتَظِرُ أحدًا، وإن هذا هو كل الفرق.Toen zweeg ze en zei dat niemand meer op iemand wacht, en dat dat het hele verschil is.

٤ — Ik-tekstثلاث سنوات من الوقت الضائع

حَسَبْتُ مرة كم وقتًا أَقْضِيهِ في الحافلة: خمسون دقيقة في اليوم، أي نحو مئتي ساعة في السنة.Ik rekende eens uit hoeveel tijd ik in de bus doorbreng: vijftig minuten per dag, dus zo'n tweehonderd uur per jaar.

كنتُ أُسَمِّي ذلك وقتًا ضائعًا، وكنتُ أَقْضِيهِ في الهاتف بلا استثناء تقريبًا، ثم أَصِلُ وأنا متعب قبل أن أَبْدَأَ.Ik noemde dat verloren tijd, en ik besteedde hem vrijwel zonder uitzondering aan mijn telefoon, en kwam dan moe aan voordat ik begonnen was.

في سنة قَرَّرْتُ أن أُجَرِّبَ شيئًا: أَتْرُكُ الهاتف في الحقيبة، وأَحْمِلُ كتابًا ورقيًّا واحدًا، ولا أَفْتَحُ شيئًا آخر.Op een jaar besloot ik iets te proberen: de telefoon in mijn tas laten, één papieren boek meenemen, en verder niets openen.

في الأسبوع الأول كان ذلك صعبًا بشكل مفاجئ، وكنتُ أَجِدُ يدي تَذْهَبُ إلى الجيب بلا قرار.De eerste week was dat verrassend moeilijk, en ik betrapte mijn hand erop dat hij zonder besluit naar mijn zak ging.

في الأسبوع الثالث صِرْتُ أَنْتَظِرُ الرحلة، وهذا شيء لم أَكُنْ أَتَوَقَّعُهُ أبدًا.In de derde week keek ik uit naar de rit, en dat had ik nooit verwacht.

قَرَأْتُ في تلك السنة أربعة وعشرين كتابًا، كلها في الحافلة، ولم أُضِفْ دقيقة واحدة إلى يومي.Ik las dat jaar vierentwintig boeken, allemaal in de bus, en voegde geen minuut aan mijn dag toe.

وفي السنة الثانية غَيَّرْتُ الأمر قليلًا: صِرْتُ أَكْتُبُ بدل أن أَقْرَأَ في رحلة الذهاب، وأَقْرَأُ في رحلة الرجوع.Het tweede jaar veranderde ik het iets: ik ging schrijven in plaats van lezen op de heenweg, en lezen op de terugweg.

الكتابة في الصباح كانت مختلفة تمامًا: العقل أصفى، والحافلة تَهُزُّ الخط فيَصِيرُ أقبح، ولا يَهُمُّ.Schrijven in de ochtend was totaal anders: het hoofd is helderder, en de bus schudt je handschrift lelijker — en dat maakt niet uit.

والشيء الذي تَعَلَّمْتُهُ أن الوقت الضائع لم يَكُنْ ضائعًا بطبيعته، وإنما كان ضائعًا لأنني لم أُقَرِّرْ فيه شيئًا.En wat ik leerde, is dat verloren tijd van nature niet verloren was; hij was verloren omdat ik er niets over besloot.

وكل وقت لا تُقَرِّرُ فيه يَمْلَؤُهُ غيرك، وأكثر من يَمْلَؤُهُ اليوم جهاز في جيبك مُصَمَّم لذلك.Elke tijd waarover jij niets beslist, vult iemand anders in — en vandaag is dat meestal een apparaat in je zak dat daarvoor ontworpen is.

ولا أَقُولُ إنني نَجَحْتُ كل يوم، ففي أيام التعب أَفْتَحُ الهاتف كما يَفْعَلُ الجميع.Ik zeg niet dat het elke dag lukte; op vermoeide dagen pak ik mijn telefoon net als iedereen.

ولكن النسبة انْقَلَبَتْ: كان الاستثناء أن أَقْرَأَ، وصار الاستثناء أن أَفْتَحَ الهاتف.Maar de verhouding is omgedraaid: lezen was de uitzondering, en nu is mijn telefoon pakken de uitzondering.

٥ — Weetjesمن العربة إلى الحافلة

أول نقل عام منظم بَدَأَ في باريس في القرن السابع عشر بعربات تَجُرُّهَا الخيل وتَسِيرُ في خط ثابت بسعر ثابت.Het eerste georganiseerde openbaar vervoer begon in de zeventiende eeuw in Parijs met paardenkoetsen die een vaste route reden voor een vaste prijs.

وقد فَشِلَ المشروع بعد سنوات لأنه مُنِعَ على الفقراء، فبَقِيَ بلا ركاب كافين، وهذه مفارقة تُذْكَرُ إلى اليوم.Het project mislukte na enkele jaren omdat armen werden geweerd, waardoor er te weinig reizigers overbleven — een paradox die tot vandaag genoemd wordt.

ثم عَادَتِ الفكرة في القرن التاسع عشر في نانت، ومنها اسم «أومنيبوس»، ومعناه اللاتيني «للجميع».Daarna keerde het idee in de negentiende eeuw terug in Nantes, en daar komt de naam "omnibus" vandaan, Latijn voor "voor allen".

ومن هذه الكلمة جَاءَتْ كلمة «بوس» في الإنجليزية وغيرها، وهي في الأصل نهاية كلمة لاتينية لا كلمة مستقلة.Uit dat woord komt "bus" in het Engels en andere talen: oorspronkelijk het einde van een Latijns woord en geen zelfstandig woord.

وفي العربية وُضِعَتْ «حافلة» من الحفل بمعنى الامتلاء والاجتماع، وهي من الكلمات الموضوعة التي نَجَحَتْ.In het Arabisch werd "ḥāfila" gevormd uit de stam voor vol zijn en samenkomen, en het is een van de bedachte woorden die het gehaald hebben.

وأول حافلة بمحرك ظَهَرَتْ في ألمانيا في آخر القرن التاسع عشر، وكانت تَحْمِلُ ثمانية ركاب.De eerste bus met een motor verscheen eind negentiende eeuw in Duitsland en vervoerde acht passagiers.

وفي النصف الأول من القرن العشرين كانت الترام هي سيدة المدن الأوربية، ثم أُزِيلَتْ خطوط كثيرة منها لتَفْسَحَ للسيارة.In de eerste helft van de twintigste eeuw was de tram de koningin van de Europese steden, en daarna werden veel lijnen opgebroken om ruimte te maken voor de auto.

وقد نَدِمَتْ مدن كثيرة على ذلك، وأَعَادَتْ بناء الترام في الثمانينيات والتسعينيات بكلفة أعلى بكثير مما وَفَّرَتْهُ.Veel steden hebben daar spijt van gekregen en bouwden de tram in de jaren tachtig en negentig opnieuw, tegen veel hogere kosten dan wat ze ooit bespaarden.

وهذا من أوضح أمثلة القرار الذي يَبْدُو صحيحًا في عقده ويَظْهَرُ خطؤه بعد ثلاثين سنة.Dat is een van de duidelijkste voorbeelden van een besluit dat in zijn eigen decennium juist lijkt en waarvan de fout na dertig jaar zichtbaar wordt.

وفي هولندا كانت الدراجة هي المنافس الأكبر للحافلة لا السيارة، وهذا يُمَيِّزُهَا عن أكثر الدول.In Nederland was de fiets de grootste concurrent van de bus en niet de auto, en dat onderscheidt het land van de meeste andere.

ولهذا تَجِدُ في المحطات مواقف ضخمة للدراجات، لأن الرحلة النموذجية هنا مركبة: دراجة ثم قطار ثم مشي.Daarom vind je bij stations enorme fietsenstallingen: de typische reis is hier samengesteld — fiets, dan trein, dan lopen.

وهذه الفكرة تُسَمَّى في التخطيط «الكيلومتر الأول والأخير»، وهي التي تُقَرِّرُ في الغالب هل يُسْتَعْمَلُ النقل العام أم لا.Dat idee heet in de planning "de eerste en de laatste kilometer", en dat is meestal wat bepaalt of iemand het openbaar vervoer gebruikt of niet.

Woordenlijst — Gevorderd (76)

يَرْكَبُhij stapt in, hij reist mee
لَا تَلْتَقِيَانِzij komen elkaar niet tegen
يَخْتَارُhij kiest
لَا يَسْتَطِيعُ أَنْ يَقُودَhij kan niet rijden
سِيَاسَةhet beleid, de politiek
يُسِيءُ لِhet verslechtert voor
تَجُرُّzij duwt, zij trekt
تَعْبُرُzij legt af, zij steekt over
خَفْض السِّعْرde prijsverlaging
لَا يَجْذِبُhet trekt niet aan
مُسْتَحِيلonmogelijk
لَا تَمَسُّzij raakt niet aan
فِئَةde groep
تَشْمَلُzij omvat
رُخْصَةhet rijbewijs
طَرَفَا الْعُمْرde twee uiteinden van een leven
جَوْدَةde kwaliteit
جَلْسَة اسْتِمَاعde hoorzitting
مُوَاطِنde inwoner
دَار لِلْمُسِنِّينhet verzorgingshuis
تَقْصِيرhet korter maken
إِضَافِيَّةextra
تَبَادُلde ruil, de afweging
الْمَطْرُوحwat voorligt
نَخْدِمُwij bedienen
بَدِيلhet alternatief
حُجَّةhet argument
خِيَارَاتde opties
عِنْدَ الطَّلَبop afroep
تَقَاطُعhet kruispunt
تَعْدِيل الرَّصِيفhet aanpassen van de stoep
إِشَارَةhet verkeerslicht
عَلَى الْمَدَى الطَّوِيلop lange termijn
أُوصِي بِهِik adviseer het
مَحْضَرde notulen
شَكْلِيَّةvoor de vorm
قَادَhij reed
تِلْمِيذde scholier
مِرْآةde spiegel
مُخَالِف لِلْجَدْوَلtegen de dienstregeling in
يُخَالِفَ الْخَطّvan zijn route afwijken
تَقَاعَدَhij ging met pensioen
حَفْلَةhet afscheid, het feest
قَاعَةde zaal
تَفْقِدَdat je verliest
ظَلَّ يَنْظُرُhij bleef kijken
أَدَقّnauwkeuriger
بِلَا شَكّzonder twijfel
سَكَتَتْzij zweeg
وَقْت ضَائِعverloren tijd
بِلَا اسْتِثْنَاءzonder uitzondering
بِشَكْل مُفَاجِئverrassend
بِلَا قَرَارzonder besluit
أَصْفَىhelderder
تَهُزُّzij schudt
أَقْبَحlelijker
بِطَبِيعَتِهِvan nature
يَمْلَؤُهُiemand vult het in
مُصَمَّمontworpen
انْقَلَبَتْzij is omgedraaid
تَجُرُّهَا الْخَيْلdoor paarden getrokken
مُنِعَ عَلَىhet werd geweerd voor
مُفَارَقَةde paradox
لَاتِينِيّLatijn
مُسْتَقِلَّةzelfstandig
حَفْلhet samenkomen, de volte
مُحَرِّكde motor
تِرَامde tram
سَيِّدَةde koningin, de vrouwe
أُزِيلَتْzij werden opgebroken
تَفْسَحَ لِom ruimte te maken voor
نَدِمَتْzij kregen spijt
يُمَيِّزُهَاhet onderscheidt haar
مَوَاقِف ضَخْمَةenorme stallingen
رِحْلَة مُرَكَّبَةeen samengestelde reis
الْكِيلُومِتْر الْأَوَّل وَالْأَخِيرde eerste en de laatste kilometer

Deze les op een ander niveau

Zelfde onderwerp, zelfde woorden, andere zwaarte. Je hoeft je niet opnieuw aan te melden en je abonnement verandert niet.

Deze lessen zijn en blijven gratis

Er zit software onder die elke maand geld kost. Vind je het waardevol?

Trakteer ons op een koffie

Alle lessen