Het huis en de kamersالْبَيْتُ وَغُرَفُهُ

من الشارع لا يبدو البيت كبيرًا؛ واجهته ضيّقة، وأمامها حديقة لا تتجاوز بضعة أمتار.Vanaf de straat lijkt het huis niet groot; de gevel is smal, en ervóór ligt een tuin van niet meer dan een paar meter.

غير أن البيت يمتدّ إلى الخلف حتى يكاد يلمس الشجرة الكبيرة التي في آخر الأرض.Alleen strekt het huis zich naar achteren uit tot het de grote boom die achter op de grond staat, bijna raakt.

خلف الباب صالة طويلة بُنيت على شكل مستطيل، ووُضع فيها كل ما لم يجد مكانًا في غرفة أخرى.Achter de deur ligt een lange woonkamer die als rechthoek is gebouwd, en daarin is alles gezet wat in geen andere kamer een plaats vond.

بجانب الباب كرسي قديم لا يجلس عليه أحد، ومع ذلك لم يُنقل من مكانه منذ سنوات.Naast de deur staat een oude stoel waarop niemand zit, en toch is hij al jaren niet van zijn plaats verzet.

أمام الكرسي طاولة منخفضة، وفوقها مصباح وكتاب فُتح ولم يُقرأ.Vóór de stoel staat een lage tafel, en daarop een lamp en een boek dat is opengeslagen en niet gelezen.

المطبخ بجانب الصالة، ويفصل بينهما باب يبقى مفتوحًا طوال النهار.De keuken ligt naast de woonkamer, en ze worden gescheiden door een deur die de hele dag open blijft.

الدرج خلف الصالة، ضيّق إلى حدّ أن اثنين لا يصعدانه معًا.De trap ligt achter de woonkamer, en is smal in die mate dat twee mensen hem niet samen op kunnen.

تحته حمّام صغير يُسمع فيه صوت كل خطوة تمرّ فوقه.Eronder is een kleine badkamer waarin het geluid van elke stap die er overheen gaat te horen is.

وبجانبه غرفة صغيرة اتّخذها الأب مكتبًا له، وفيها الآن خزانة لم تكن مقصودةً لها.En ernaast een kleine kamer waar de vader zijn werkkamer van maakte, en waarin nu een kast staat die er niet voor bedoeld was.

في الطابق الثاني ثلاث غرف للنوم، يفصل بينها ممرّ طويل لا نافذةَ فيه.Op de tweede verdieping zijn drie slaapkamers, gescheiden door een lange gang waar geen raam in zit.

غرفة سالم فوق الصالة في أول الممرّ، وغرفة أخته ليلى فوق المطبخ، وغرفة الوالدين في آخره.Sālims kamer ligt boven de woonkamer aan het begin van de gang, de kamer van zijn zus Laylā boven de keuken, en de kamer van de ouders aan het einde ervan.

أمام كل سرير خزانة، وفوق كل خزانة رفّ حُمّل أكثر مما يحتمل.Vóór elk bed staat een kast, en boven elke kast een plank die volgeladen is boven zijn kunnen.

تحت أحد الأسرّة صندوق لا يعرف أحد غير صاحبه ما فيه.Onder een van de bedden staat een kist waarvan niemand behalve de eigenaar weet wat erin zit.

وخلف باب كل غرفة مرآة، لا يذكر أحد متى عُلّقت ولا من علّقها.En achter de deur van elke kamer hangt een spiegel; niemand herinnert zich wanneer hij is opgehangen of wie hem heeft opgehangen.

بيت واحد إذن، غير أن لكل غرفة فيه وقتًا تمتلئ فيه ووقتًا تخلو فيه.Eén huis dus, alleen heeft elke kamer erin een tijd waarin zij vol raakt en een tijd waarin zij leeg raakt.

ليلى: يا سالمُ، من نقل الصندوق الذي كان أمام باب غرفتي؟Laylā: Sālim, wie heeft de kist verplaatst die vóór de deur van mijn kamer stond?

سالم: أنا. وضعته في الصالة، لأنه كان يسدّ نصف الممرّ.Sālim: Ik. Ik heb hem in de woonkamer gezet, omdat hij de halve gang versperde.

ليلى: كان ينبغي أن تسألني أولًا؛ فيه أشياء لا أحبّ أن يراها أحد.Laylā: Het had gemoeten dat je het mij eerst vroeg; er zitten dingen in waarvan ik niet graag heb dat iemand ze ziet.

سالم: لم أفتحه، ولو فتحته لما فهمت شيئًا مما فيه.Sālim: Ik heb hem niet geopend, en als ik hem geopend had, had ik niets begrepen van wat erin zit.

ليلى: وأين الكتب التي كانت فوقه؟Laylā: En waar zijn de boeken die erop lagen?

سالم: رفعتها إلى الرفّ الذي فوق خزانتك، وهو المكان الوحيد الذي بقي فارغًا.Sālim: Ik heb ze op de plank boven jouw kast gelegd; dat is de enige plaats die leeg was gebleven.

ليلى: ذلك الرفّ عالٍ، ولا أصل إليه إلا واقفةً على الكرسي.Laylā: Die plank is hoog, en ik reik er alleen bij staand op de stoel.

سالم: ضعي إذًا ما تقرئينه كل يوم على الطاولة التي بجانب المصباح، واتركي الباقي فَوْقُ.Sālim: Zet dan wat je elke dag leest op de tafel die naast de lamp staat, en laat de rest boven liggen.

ليلى: وأين المرآة التي خلف الباب؟ لم أرها منذ أسبوع.Laylā: En waar is de spiegel achter de deur? Ik heb hem al een week niet gezien.

سالم: هي في مكانها، غير أن معطف أبي عُلّق عليها فغطّاها.Sālim: Hij hangt op zijn plaats, alleen is de jas van mijn vader eroverheen gehangen en bedekt hem.

ليلى: سأنزله وأضعه في الخزانة قبل أن يبحث عنه ولا يجده.Laylā: Ik haal hem naar beneden en leg hem in de kast voordat hij hem zoekt en niet vindt.

سالم: افعلي. هو يظنّ المعطف ضائعًا منذ أيام، ويسأل عنه كل مساء.Sālim: Doe dat. Hij denkt al dagen dat de jas kwijt is, en vraagt er elke avond naar.

ليلى: وأنت؟ ملابسك ما زالت ملقاةً على السرير منذ أمس.Laylā: En jij? Je kleren zijn sinds gisteren nog steeds achteloos neergelegd op het bed.

سالم: سأرتّبها، لا لأنك قلتِ ذلك، بل لأن أمي ستصعد بعد قليل.Sālim: Ik ruim ze op, niet omdat jij dat gezegd hebt, maar omdat mijn moeder zo dadelijk naar boven komt.

ليلى: هذا أصدق جواب سمعته منك منذ زمن طويل.Laylā: Dat is het eerlijkste antwoord dat ik in lange tijd van je gehoord heb.

لم تكن المشكلة في الخزانة، بل في الباب الذي بين الممرّ والغرفة.Het probleem zat niet in de kast, maar in de deur tussen de gang en de kamer.

كان الأب قد قرّر أن يشتري خزانة جديدة لابنته، لأن القديمة لم تعد تكفي ملابسها.De vader had besloten een nieuwe kast voor zijn dochter te kopen, omdat de oude niet meer genoeg was voor haar kleren.

اختار واحدةً واسعةً ذاتَ ثلاثةِ أبوابٍ، ولم يقس شيئًا قبل أن يدفع ثمنها.Hij koos een ruime met drie deuren, en mat niets op voordat hij de prijs ervoor betaalde.

وصلت الخزانة أمس، فتركها العمّال أمام باب البيت وانصرفوا.De kast kwam gisteren aan, en de werklieden lieten hem vóór de deur van het huis staan en gingen weg.

حملها الأب وابنه إلى الصالة، ثم أسنداها إلى الجدار الذي بجانب الدرج.De vader en zijn zoon droegen hem naar de woonkamer, en zetten hem daarna tegen de muur naast de trap.

بعد ساعة صعد بها سالم وحده، وهو يظنّ الأمر أهونَ مما هو عليه.Een uur later ging Sālim er alleen mee omhoog, in de mening dat het lichter was dan het in werkelijkheid is.

وقفت الخزانة أمام باب الغرفة، ولم تتقدّم شبرًا واحدًا.De kast stond stil vóór de deur van de kamer, en kwam geen handbreedte vooruit.

جرّب أن يميلها، ثم أن يدخلها من زاويتها، فلم ينجح في الحالين.Hij probeerde hem schuin te houden, en daarna hem met een hoek naar binnen te brengen, maar hij slaagde in geen van beide gevallen.

صعد الأب من غرفة المكتب ونظر إلى الباب طويلًا، ثم قال: لا فائدةَ.De vader kwam naar boven uit de werkkamer en keek lang naar de deur, en zei toen: Het heeft geen zin.

كان الباب قد بُني ضيّقًا منذ أن بُني البيت، ولم ينتبه إليه أحد قبل ذلك اليوم.De deur was al smal gebouwd sinds het huis was gebouwd, en niemand had er vóór die dag op gelet.

حمل سالم الخزانة مرة أخرى ونزل بها خلف أبيه، خطوةً خطوةً.Sālim droeg de kast opnieuw en ging ermee omlaag achter zijn vader, stap voor stap.

وُضعت في غرفة المكتب، بجانب الدرج، فملأت نصف الغرفة وأخفت نصف الجدار.Hij werd in de werkkamer gezet, naast de trap, en vulde de halve kamer en verborg de halve muur.

جلس الأب أمامها ينظر إليها كمن ينظر إلى ضيف لم يُدعَ.De vader ging ervóór zitten en keek ernaar als iemand die naar een ongenode gast kijkt.

ضحكت ليلى من أعلى الدرج وقالت: خزانتي الجديدة أمام مكتب أبي، لا أمام سريري.Laylā lachte van boven aan de trap en zei: Mijn nieuwe kast staat vóór het bureau van mijn vader, niet vóór mijn bed.

لم يردّ الأب، غير أنه أخرج شريط القياس في اليوم التالي وقاس كل باب في البيت.De vader antwoordde niet, alleen haalde hij de volgende dag het meetlint tevoorschijn en mat elke deur in het huis op.

اخترت أصغر غرفة في البيت، وكان في وسعي أن آخذ أوسعها.Ik koos de kleinste kamer van het huis, terwijl ik best de ruimste had kunnen nemen.

هي فوق الصالة، في أول الممرّ، وليس لها جدار مشترك إلا مع غرفة أختي.Zij ligt boven de woonkamer, aan het begin van de gang, en heeft alleen met de kamer van mijn zus een gemeenschappelijke muur.

اخترتها لأن الحديقة تفصل جدارها الخارجي عن الشارع، فلا يبلغها منه إلا القليل.Ik koos haar omdat de tuin haar buitenmuur van de straat scheidt, zodat er van de straat maar weinig bij haar komt.

أمام سريري خزانة لا تتجاوز نصف خزانة أختي، وهي تكفيني.Vóór mijn bed staat een kast die niet meer is dan de helft van de kast van mijn zus, en zij is genoeg voor mij.

فوقها رفّ وضعت عليه كتبي، وتركت طرفه فارغًا عن قصد.Daarboven een plank waarop ik mijn boeken heb gezet, en het uiteinde ervan heb ik met opzet leeg gelaten.

تحت السرير صندوق فيه ما لا أحتاج إليه ولا أستطيع أن أرميه.Onder het bed staat een kist met wat ik niet nodig heb en niet kan weggooien.

خلف الباب مرآة عُلّقت قبل أن أولد، ولم يفكّر أحد في نزعها.Achter de deur hangt een spiegel die is opgehangen voordat ik geboren werd, en niemand heeft eraan gedacht hem eraf te halen.

بجانب الطاولة كرسي خشبي ورثته عن جدّي، وهو أثقل ما في الغرفة.Naast de tafel staat een houten stoel die ik van mijn grootvader heb geërfd, en hij is het zwaarste wat er in de kamer staat.

أجلس عليه حين أكتب، وأنتقل إلى السرير حين أقرأ، ولا أخلط بين الأمرين.Ik zit erop als ik schrijf, en ga naar het bed als ik lees, en ik haal die twee niet door elkaar.

تعلّمت أن الغرفة الصغيرة لا تضيق بصاحبها إلا إذا ترك كل شيء يستقرّ حيث وقع.Ik heb geleerd dat een kleine kamer haar bewoner niet te klein wordt, behalve als hij alles laat blijven liggen waar het viel.

لذلك لا أترك شيئًا على الأرض، ولا أضع فوق الرفّ ما لا يعود إليه.Daarom laat ik niets op de vloer liggen, en leg ik niets op de plank wat er niet thuishoort.

بيني وبين غرفة أختي جدار رقيق ينقل الأصوات كلها ولا يخفي منها شيئًا.Tussen mij en de kamer van mijn zus staat een dunne muur die alle geluiden doorgeeft en er niets van verbergt.

سمعتها مرة تقول لأمي إن غرفتي أشبه بمكتب منها بغرفة نوم.Ik hoorde haar een keer tegen mijn moeder zeggen dat mijn kamer meer weg heeft van een werkkamer dan van een slaapkamer.

لم أعترض، لأنني اخترتها لهذا السبب أصلًا.Ik sprak het niet tegen, want ik heb haar juist om die reden gekozen.

البيت كله مشترك، أما هذه الغرفة فهي المكان الوحيد الذي أقرّر فيه أين يقف كل شيء.Het hele huis is gedeeld, maar deze kamer is de enige plaats waar ik beslis waar alles staat.

تختلف البيوت في أحجامها، غير أن تقسيمها الداخلي يقوم على فكرة واحدة: فَصْلُ الأماكن بحسب استعمالها.Huizen verschillen in hun afmetingen, alleen berust hun indeling van binnen op één idee: het scheiden van de plaatsen naar hun gebruik.

فغرفة النوم تُطلب فيها العزلة، والصالة يُطلب فيها الاتساع، والمطبخ تُطلب فيه سهولة التنظيف.Van de slaapkamer wordt afzondering gevraagd, van de woonkamer ruimte, en van de keuken dat zij gemakkelijk schoon te maken is.

والممرّ الذي بين الغرف يبدو مساحةً ضائعةً، وليس كذلك.En de gang tussen de kamers lijkt verloren ruimte, en dat is hij niet.

فهو الذي يمنع أن يُفتح باب غرفة على باب غرفة أخرى مباشرة.Want hij is het die verhindert dat de deur van een kamer rechtstreeks op de deur van een andere kamer uitkomt.

والدرج من أكثر ما يأخذ مساحة في البيت، لأنه يشغل مكانه في الطابقين معًا.En de trap is een van de dingen die de meeste ruimte in het huis innemen, omdat hij op beide verdiepingen tegelijk zijn plaats bezet.

لذلك يُجعل ما تحته في الغالب خزانةً، أو حمّامًا صغيرًا، أو مكانًا للأحذية.Daarom wordt van de ruimte eronder meestal een kast gemaakt, of een kleine badkamer, of een plaats voor de schoenen.

أما عرض الأبواب فمُتقارِب في البناء الحديث، ولهذا يتعذّر على كثير من قطع الأثاث أن يمرّ منها.De breedte van de deuren verschilt in moderne bouw onderling weinig, en daarom valt het veel stukken meubilair zwaar om erdoorheen te gaan.

ويُنصح بقياس الباب والممرّ والدرج قبل شراء أي قطعة كبيرة.Het wordt aangeraden de deur, de gang en de trap op te meten voordat je een groot stuk koopt.

والضوء عامل آخر: الغرفة الواسعة التي لا يدخلها ضوء كافٍ تبدو أصغر مما هي عليه.En licht is een andere factor: een ruime kamer waar niet genoeg licht binnenkomt, lijkt kleiner dan zij in werkelijkheid is.

وكثرة الأثاث تفعل الشيء نفسه؛ فهي تجعل الغرفة أضيقَ لا أوسعَ.En veel meubilair doet hetzelfde; het maakt de kamer nauwer, niet ruimer.

أما ارتفاع الرفوف فمسألة يُغفل عنها كثيرًا، لأن ما يُوضع فوق مستوى النظر قلّما يُستعمل.De hoogte van de planken is een kwestie die vaak over het hoofd wordt gezien, want wat boven ooghoogte wordt gezet, wordt zelden gebruikt.

ولهذا يُترك أعلى الخزائن لما يُحتاج إليه مرة في السنة، لا لما يُحتاج إليه كل يوم.En daarom wordt de bovenkant van de kasten gelaten voor wat één keer per jaar nodig is, niet voor wat elke dag nodig is.

ويُترك بين قطع الأثاث فراغ ليس لجمال المنظر فحسب، بل ليمرّ الناس دون أن يصطدموا.En tussen de stukken meubilair wordt ruimte gelaten, niet alleen voor de schoonheid van het aanzicht, maar ook opdat mensen erlangs kunnen zonder tegen elkaar te botsen.

والبيت الذي يسهل ترتيبه ليس بالضرورة أوسعَ من غيره.En het huis dat gemakkelijk op te ruimen is, is niet noodzakelijk ruimer dan een ander.

إنما هو البيت الذي لا يدخله شيء قبل أن يُعرف أين سيوضع.Het is juist het huis waar niets binnenkomt voordat bekend is waar het gezet zal worden.