In de bibliotheekفِي الْمَكْتَبَةِ

الطابق العلويّ في المكتبة أهدأ من الطابق الأرضيّ.De bovenverdieping van de bibliotheek is stiller dan de begane grond.

لا يصعد إليه إلا من يعرف أنه موجود.Alleen wie weet dat hij bestaat gaat erheen.

الدرج ضيّق، وفي آخره باب لا يُغلق تمامًا.De trap is smal, en aan het eind zit een deur die niet helemaal sluit.

الرفوف هناك أقدم، والكتب عليها أثقل ممّا في الأسفل.De planken daar zijn ouder, en de boeken erop zijn zwaarder dan die beneden.

لا يوجد موظّف، بل ورقة مكتوب فيها "أعد الكتاب إلى مكانه".Er is geen medewerker, alleen een briefje waarop staat: "zet het boek terug op zijn plaats".

الطاولات أربع فقط، وكل واحدة تحت نافذة.Er staan maar vier tafels, elk onder een raam.

ومن يجلس هناك يبقى ساعتين أو ثلاثًا، لا عشر دقائق.En wie daar gaat zitten, blijft twee of drie uur, geen tien minuten.

والقادم الجديد يتوقّف عند الباب لحظة قبل أن يدخل.En wie er voor het eerst komt, blijft even bij de deur staan voor hij binnengaat.

لأن الصمت في هذا الطابق أثقل من صمت الأسفل.Want de stilte op deze verdieping is zwaarder dan de stilte beneden.

تسمع فيه صوت الورق أكثر ممّا تسمع صوت الناس.Je hoort er meer papier dan mensen.

وفي المساء يدخل الضوء من الغرب فتصير الرفوف حمراء.En 's avonds valt het licht uit het westen naar binnen en worden de planken rood.

ثم يُطفأ الضوء ويبقى الطابق فارغًا حتى الغد.Dan gaat het licht uit en blijft de verdieping leeg tot de volgende dag.

القارئ: أبحث عن كتاب في التاريخ ولكنني لا أعرف من أين أبدأ.De lezer: Ik zoek een boek over geschiedenis, maar ik weet niet waar ik moet beginnen.

الأمين: التاريخ واسع، فهل تريد بلدًا معيّنًا أم قرنًا معيّنًا؟De bibliothecaris: Geschiedenis is breed; wilt u een bepaald land of een bepaalde eeuw?

القارئ: لا هذا ولا ذاك، أريد كتابًا يفتح لي الباب فقط.De lezer: Geen van beide, ik wil alleen een boek dat de deur voor mij opent.

الأمين: إذن لا تبدأ بالكتب الكبيرة، فهي تُغلق الباب لا تفتحه.De bibliothecaris: Begin dan niet met de dikke boeken, want die sluiten de deur, ze openen hem niet.

القارئ: ظننت أن الكتاب الكبير أنفع.De lezer: Ik dacht dat een dik boek nuttiger was.

الأمين: الكتاب الكبير نافع لمن عنده سؤال، لا لمن يبحث عن سؤال.De bibliothecaris: Een dik boek is nuttig voor wie een vraag heeft, niet voor wie een vraag zoekt.

القارئ: وكيف أجد سؤالي؟De lezer: En hoe vind ik mijn vraag?

الأمين: اقرأ كتابًا صغيرًا في موضوع لا تعرفه، ولاحظ أين تتوقّف.De bibliothecaris: Lees een klein boek over een onderwerp dat u niet kent, en let op waar u stopt.

القارئ: وإذا لم أتوقّف عند شيء؟De lezer: En als ik nergens stop?

الأمين: فذلك الموضوع ليس لك، وهذا جواب أيضًا.De bibliothecaris: Dan is dat onderwerp niets voor u, en dat is ook een antwoord.

القارئ: كلامك يشبه كلام معلّم أكثر ممّا يشبه كلام موظّف.De lezer: Uw woorden lijken meer op die van een leraar dan op die van een medewerker.

الأمين: أنا أجلس هنا منذ عشرين سنة وأرى من يعود ومن لا يعود.De bibliothecaris: Ik zit hier al twintig jaar en zie wie terugkomt en wie niet.

فتحت الفتاة كتابًا قديمًا فسقطت منه ورقة مطويّة.Het meisje sloeg een oud boek open en er viel een gevouwen briefje uit.

كانت رسالة قصيرة بخطّ يد لا تعرفه.Het was een kort bericht in een handschrift dat ze niet kende.

مكتوب فيها: "إن وصلت إلى هذه الصفحة فقد صبرت أكثر مني".Er stond op: "Als je deze bladzijde hebt gehaald, heb je meer geduld gehad dan ik."

لم يكن تحتها اسم ولا تاريخ.Er stond geen naam onder en geen datum.

ضحكت الفتاة وأعادت الورقة إلى مكانها.Het meisje moest lachen en legde het briefje terug op zijn plaats.

ثم فكّرت لحظة وأخرجتها من جديد.Toen dacht ze even na en haalde het er weer uit.

كتبت تحت السطر: "وصلت، وأكملت الكتاب".Ze schreef onder die regel: "Ik heb het gehaald, en ik heb het boek uitgelezen."

وأعادت الورقة بين الصفحتين نفسهما.En ze legde het briefje terug tussen dezelfde twee bladzijden.

ثم أعادت الكتاب إلى الرفّ في اليوم التالي.Daarna bracht ze het boek de volgende dag terug naar de plank.

لم تعرف من كتب الأولى ولن تعرف من يقرأ الثانية.Ze wist niet wie de eerste regel had geschreven en zal niet weten wie de tweede leest.

وبعد سنتين استعارت الكتاب مرة أخرى.En twee jaar later leende ze het boek nog een keer.

فوجدت تحت سطرها سطرًا ثالثًا بخطّ آخر.Toen vond ze onder haar regel een derde regel in een ander handschrift.

في بيتي كل ما يحتاج إليه القارئ: كرسي، وضوء، وهدوء.In mijn huis is alles wat een lezer nodig heeft: een stoel, licht en rust.

ومع ذلك لا أقرأ فيه أكثر من عشر دقائق متّصلة.En toch lees ik er geen tien minuten achter elkaar.

لأن كل شيء حولي يذكّرني بعمل لم ينته.Want alles om mij heen herinnert mij aan werk dat niet af is.

الكتاب مفتوح أمامي، وعيني تقع على الرفّ الذي يحتاج إلى ترتيب.Het boek ligt open voor me, en mijn oog valt op de plank die opgeruimd moet worden.

فأقوم "دقيقة واحدة"، ثم لا أعود.Dan sta ik op "voor één minuut", en ik kom niet terug.

وفي المكتبة لا يوجد شيء يخصّني، فلا شيء يطلبني.En in de bibliotheek is niets van mij, dus niets vraagt iets van mij.

والناس حولي يقرؤون، وهذا وحده يجعل القيام صعبًا.En de mensen om mij heen lezen, en dat alleen al maakt opstaan moeilijk.

كنت أظنّ أن القراءة تحتاج إلى هدوء، فوجدت أنها تحتاج إلى مكان محايد.Ik dacht dat lezen rust nodig had, en ik ontdekte dat het een neutrale plek nodig heeft.

وقد جرّبت المقهى فوجدته أسهل من البيت وأصعب من المكتبة.Ik heb het café geprobeerd en vond het makkelijker dan thuis en moeilijker dan de bibliotheek.

لأن في المقهى حركة تجذب العين كل دقيقتين.Want in een café is beweging die om de twee minuten je oog trekt.

والآن أذهب مرتين في الأسبوع وأقرأ ساعتين في كل مرة.En nu ga ik twee keer per week en lees ik elke keer twee uur.

وهذا أكثر ممّا كنت أقرؤه في البيت في شهر كامل.En dat is meer dan wat ik thuis in een hele maand las.

ترتيب الكتب في المكتبات ليس اختيارًا حرًّا، بل نظامًا متّفقًا عليه.De ordening van boeken in bibliotheken is geen vrije keuze, maar een afgesproken systeem.

وأشهر الأنظمة يقسّم المعرفة إلى عشرة أقسام كبيرة ثم يفرّع منها.Het bekendste systeem verdeelt de kennis in tien grote afdelingen en vertakt die daarna verder.

ولذلك تجد الكتاب نفسه في المكان نفسه في مكتبات بلاد مختلفة.Daarom vind je hetzelfde boek op dezelfde plek in bibliotheken van verschillende landen.

والرقم المكتوب على ظهر الكتاب يدلّ على موضوعه لا على تاريخ شرائه.En het nummer op de rug van het boek wijst op zijn onderwerp, niet op de datum van aankoop.

وقبل هذه الأنظمة كانت الكتب ترتَّب بحسب حجمها أو لون غلافها.En vóór deze systemen werden boeken geordend naar hun formaat of de kleur van hun omslag.

وكان الكتاب يوضع أحيانًا بحسب من أهداه لا بحسب ما فيه.En een boek werd soms geplaatst naar wie het geschonken had, niet naar wat erin stond.

والفهرس بالبطاقات بقي مستعملًا أكثر من قرن قبل الحاسوب.En de kaartcatalogus bleef meer dan een eeuw in gebruik vóór de computer.

وكانت كل بطاقة تُكتب باليد ثم تُنسخ ثلاث مرات.En elke kaart werd met de hand geschreven en daarna drie keer overgeschreven.

واليوم يكفي أن تكتب كلمة واحدة لتجد ما كان يحتاج إلى نصف ساعة.En vandaag volstaat het één woord te typen om te vinden wat een half uur kostte.

غير أن كثيرًا من القرّاء ما زالوا يمشون بين الرفوف من غير بحث.Maar veel lezers lopen nog altijd tussen de planken zonder iets te zoeken.

لأن الذي يبحث يجد ما طلبه، والذي يمشي يجد ما لم يخطر له.Want wie zoekt vindt waar hij om vroeg, en wie loopt vindt wat hem niet was ingevallen.

وهذه الطريقة الثانية لا يعوّضها أيّ نظام.En die tweede manier wordt door geen enkel systeem vervangen.